Leer hoogbegaafden op zichzelf te vertrouwen

Zelfvertrouwen

Kinderen hebben de toekomst en wat zou het fijn zijn om niet altijd te hoeven denken: 'Ik kan het niet', of 'Ik ben lelijk' of 'Niemand vindt me leuk'. In deze training leren kinderen deze gedachten te laten verdwijnen en plaats te maken voor een positief zelfbeeld. Aan het einde van de cursus zeggen ze: 'Ik mag er zijn'.

Jaloezie komt zeker aan de orde omdat dit een grote emotie is, die herkent en erkent moet worden, ten einde er op een vruchtbare manier mee om te gaan. Geen zelfvertrouwen hebben en afgunst voelen is sterk aan elkaar gerelateerd.

Faalangst

Een tekort aan zelfvertrouwen uit zich vaak in faalangst. Door een andere manier van denken, probeer ik de ondermijnende gedachten de kop in te drukken. De kinderen krijgen oefeningen, waardoor ze hun gedachten onder controle krijgen. Durf en vertrouwen in eigen kunnen, komen ervoor in de plaats.


Ik ben okeej zet zich in voor hoogbegaafden. Marije zit in de klas en steekt haar vinger op. De docent wijst haar aan en zij geeft antwoord. 'Goed zo Marije'. Ze glundert. De docent stelt een andere vraag en weer steekt Marije haar hand op. 'Nu even een ander', zegt hij lichtelijk geïrriteerd. Het is namelijk niet de eerste keer dat ze zich zo gedraagt. Hoe begrijpelijk dit ook is, want ook de anderen willen aandacht, voor een hoogbegaafde leerling als Marije is dit schadelijk. De volgende keer durft ze haar hand niet meer op te steken. Ze wordt minachtend behandeld in de klas omdat ze altijd haantje de voorste is en een antwoord klaar heeft. Daar heb je haar weer, denken ze. De minachtende opmerkingen weerhouden haar van een antwoord. Ze wordt stil en durft ook geen hoge cijfers meer te halen. Bang voor de afwijzing van de andere leerlingen. Ze gaat onderpresteren om niet buiten de groep te vallen. Ze wordt steeds ongelukkiger. Haar in aanleg grote nieuwsgierigheid laat ze een stille dood sterven. Ze past zich aan het niveau van de groep aan. De docenten interpreteren haar gedrag als onwillig. Waarom haalt ze zulke slechte cijfers? Ineens? Ze denken aan luiheid en gaan met de ouders praten. Is er iets aan de hand thuis? Is er een scheiding of een sterfgeval? Is ze aan de drugs? Waarom is ze zo ongemotiveerd? Allen kijken boos naar haar. Ze wordt niet begrepen en is nog meer alleen dan ze al was. Ieder keert zich van haar af.

Als de docent meer kennis had gehad van hoogbegaafdheid, was misschien te voorkomen geweest dat Marije nu alle schuld bij zichzelf legt. Ze weet nog weinig van zichzelf. Ze weet niet dat ze heel anders en sneller denkt dan de anderen, dat ze top down denkt: van het grotere geheel naar de details en niet zoals in het gewone onderwijs te doen gebruikelijk het bottom up denken. Van het kleine opbouwen naar het grotere geheel. Dit zorgt bij Marije voor depressieve gevoelens. Ze kan het niet. Gevolg: faalangst en onderpresteren. Van vwo naar mavo. En zelfs dat maar net halen. En al haar capaciteiten vervliegen in de wind. Als we weten dat hoogbegaafden heel veel voor onze economie kunnen betekenen is het dus zaak dat de omgeving weet hoe om te gaan met de begiftigden. Ook voor de hoogbegaafde zelf is zelfinzicht heel belangrijk. Op wat voor manier denk ik anders en hoe kan ik aansluiten bij de anderen? Ze moet dus ook snappen hoe gewone mensen denken en dat ze altijd een paar stappen voor is. Dit inzicht alleen al zorgt voor rust en zelfvertrouwen, die volkomen verdwenen was.




Hoogbegaafde ouderen

Niet alleen hoogbegaafde kinderen kunnen bij mij terecht. Ook de volwassenen. Waarschijnlijk zijn jullie al tegen dingen aangelopen die jullie niet konden plaatsen. Die nu stilaan duidelijk worden. De communicatie verliep stroef en jullie konden de vinger er niet op leggen. Jullie namen meer waar, keken vanuit andere ogen, voelden meer en hoorden meer. Dachten top down in plaats van bottom up. Al deze zaken komen aan de orde in de cursus. Ik geef jullie handvatten om de communicatie met anderen te verbeteren. Meer begrip over hoe een ander werkt en denkt, is al een eerste stap.